زيارت قبور نهى فرمود و سپس آن را اجازه داد . « 1 » على عليه السّلام از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت كرده كه فرموده است : « من شما را از زيارت قبور نهى كرده بودم اينك ، آنها را زيارت كنيد چه آن سبب ياد آورى آخرت است جز اين كه در آن سخن ياوه نگوييد . » « 2 » پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله به همراه هزار سوار نقابدار قبر مادرش را زيارت كرد و تا آن روز گريه كنندگانى بيش از آنها ديده نشده بود . « 3 » ابو ذرّ گفته است : پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « قبور را زيارت كنيد تا آخرت را به ياد آوريد ، و مردگان را بشوييد چه پرداختن به كار تن بى جان پندى بليغ است ، و بر جنازه‌ها نماز بگزار شايد آن تو را اندوهگين كند ، زيرا اندوهگين در سايه لطف خداوند است . » « 4 » ابن مليكه گفته است : پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : « مردگانتان را زيارت و بر آنها سلام كنيد چه براى شما در آنها عبرت است . » « 5 » جعفر بن محمّد از پدرش عليه السّلام نقل كرده كه فرموده است : « فاطمه دختر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله قبر عمويش حمزه را در روزها زيارت مىكرد و در آن جا نماز مىگزارد و گريه مىكرد . » مىگويم : در الفقيه آمده است كه فاطمه عليها السّلام در هر بامداد شنبه براى زيارت قبور شهدا مىآمد و نزد قبر حمزه مىرفت و براى او از خداوند طلب رحمت و آمرزش مىكرد . « 6 » محمّد بن مسلم روايت كرده كه به ابى عبد اللّه عليه السّلام عرض كردم : آيا مردگان را زيارت كنيم ؟ فرمود : « آرى » ، عرض كردم : هنگامى كه به زيارت آنها مىرويم آنها ما را مىشناسند ، فرمود : « آرى به خدا سوگند آنها شما را مىشناسند و به ديدن شما خوشحال مىشوند و با شما انس مىگيرند » ؛ عرض كردم : هنگامى كه به ديدن آنها مىرويم چه بگوييم ؟ فرمود : « بگوييد : اللّهم جاف الأرض عن جنوبهم و صاعد اليك أرواحهم و لقّنهم منك رضوانا و اسكن إليهم من رحمتك ما تصل به وحدتهم و تؤنس به وحشتهم إنّك على

--> ( 1 ) صحيح مسلم ، ج 3 ، ص 135 ، از حديث بريده . ( 2 ) مسند احمد و ابو يعلى بدون جملهء : « جز اين كه در آن سخن ياوه نگوييد » ، الكبير و الاوسط طبرانى تمام آن را از حديث ابن عبّاس ، مجمع الزّوائد ، ج 3 ، ص 58 و 59 . ( 3 ) المستدرك حاكم ، ج 1 ، ص 375 و گفته است اين حديث بنابر شرط شيخين صحيح است . ( 4 ) المستدرك حاكم ، ج 1 ، ص 177 . ( 5 ) القبور ابن ابى الدّنيا به طور مرسل و اسناد او حسن است ( المغنى ) . ( 6 ) همان مأخذ ، باب التّعزيه و الجزع ، شماره 36 .